วัดเจดีย์เหลี่ยม

วัดเจดีย์เหลี่ยม รอบฐานพระเจดีย์มีลานประทักษิณกว้าง ๓ . ๔๐ เมตร ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว มีประตู ทางเข้า ด้าน คือ ด้านตะวันออกและด้านทิศใต้ ประตูทางเข้ากว้าง ๑ . ๒๐ เมตร การศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบศิลปะ สถาปัตยกรรม จากลักษณะทางสถาปัตยกรรมพระเจดีย์เหลี่ยมที่ปรากฏประกอบหลักฐานทางเอกสาร ได้แก่ ตำนานซึ่งกล่าวถึงความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมในสมัยล้านนากับวัฒนธรรมหริภุญชัย

เมื่อพระยามังรายตีเมืองลำพูนได้สำเร็จก่อนสร้างเวียงเชียงใหม่ พระองค์สร้างเวียงกุมกาม จึงได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมหริภุญชัยมาด้วย ได้แก่ ศาสนา ศิลปกรรมและสถาปัตยกรรม ตัวอย่างการรับอิทธิพลวัฒนธรรมทางด้านสถาปัตยกรรมที่เด่นชัดมากก็คือ พระเจดีย์เหลี่ยม

ซึ่งมีการถ่ายแบบทางด้านรูปทรงมาจากเจดีย์กู่กุด ถึงแม้ปัจจุบันรูปแบบศิลปกรรมที่ประดับเป็นแบบศิลปะพม่าทั้งหมด เนื่องจากในการปฏิสังขรณ์สมัยหลวงโยนการวิจิตร ( หมองปันโหย่ อุปโยคิน ) พ . ศ . ๒๔๕๑ แต่การจะขุดค้นและขุดแต่งศึกษาทางโบราณคดี

ได้พบหลักฐานสำคัญอย่างหนึ่งซึ่งบ่งบอกถึงรูปแบบศิลปกรรมแบบดั้งเดิมของพระ เจดีย์เหลี่ยม นั่นก็คือลวดลายปูนปั้นที่เป็นส่วนประดับกรอบซุ้มมีลดลานปูนปั้นประเภทลาย ช่อกระหนกแบบเฉพาะของล้านนา รวมทั้งหลักฐานทางด้านประติมากรรม

ได้แก่ ชิ้นส่วนประพักตร์ของพระพุทธรูปปูนปั้น และพระพุทธรูปในซุ้มจระนำด้านตะวันออกของพระเจดีย์เหลี่ยม ซึ่งเป็นองค์เดียวที่มีเค้าพระพักตร์คล้ายคลึงกับพระพุทธรูปที่ประดิษฐานใน ซุ้มจระนำเจดีย์กู่กุด วัดจามเทวี

พระ เจดีย์เหลี่ยม เป็นเจดีย์ทรงปราสาทแบบพิเศษคล้ายกับพระเจดีย์กู่กุดวัดจามเทวี ( กู่กุด ) จังหวัดลำพูน ตั้งอยู่บนพื้นฐานเขียงสีเหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้างยาวด้านละ ๑๗ . ๔๕ เมตร พระเจดีย์สูง ( วัดจากพื้นดินถึงปลียอด ) ๓๐ . ๗๐ เมตร เรือนธาตุสี่เหลี่ยมซ้อนลดหลั่นขึ้นไป ๕ ชั้น แต่ละชั้นของเรือนธาตุ มีซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปประทับยืนด้านละ ๓ ซุ้ม รวม ๕ ชั้น ๆ ละ ๑๕ ซุ้มรวมทั้งหมด ๖๐ องค์

ต่อมาในคราวที่มีการบรูณะปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่โดยหลวงโยนการวิจิตรเมื่อปี พุทธศักราช ๒๔๕๑ มีการต่อสร้างซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปนั่งประจำทิศที่เหนือฐานเขียง ชั้นล่างอีก ๕ เป็นส่วนยอดลักษณะ เป็นทรงระฆังสี่เหลี่ยม คล้ายเรือนธาตุของพระธาตุพนมรองรับปลียอดทรงพีระมิดปลายแหลม ประดับลูกแก้วและฉัตรหลวงคันหนึ่ง

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *